Miyom tedaviden sonra tekrarlar mı?
Tekrarlayabilir. Miyomektomi, embolizasyon ve HIFU rahmi korur; rahim yerinde kaldığı ve hormonlar etkin olduğu sürece yeni miyom gelişmesi ya da tedavi edilen miyomun kalan kısmının büyümesi mümkündür. Tekrar ihtimali genç yaşta, çok sayıda miyomu olanlarda ve ilk tedavide miyomun tümü etkisizleştirilemediğinde daha yüksektir. Yeni miyom gelişimini ortadan kaldıran yöntem rahmin alınmasıdır; bu da her kadın için uygun ya da gerekli bir seçenek değildir.
"Nüks" ile "yeni miyom" aynı şey değildir
Hastaların "miyomum geri geldi" dediği durumun arkasında iki ayrı süreç olabilir. Birincisi, tedavi edilen miyomun canlı kalan bölümünün yeniden büyümesidir. İkincisi, tedavi sırasında görülemeyecek kadar küçük olan başka odakların yıllar içinde büyüyerek yeni miyom olarak ortaya çıkmasıdır. Miyom çoğu kadında tek bir odak değil, rahmin bir eğilimidir; bu eğilim menopoza kadar sürer.
Yöntemlere göre tekrar nasıl görülür?
- Miyomektomi: çıkarılan miyom geri gelmez; ancak rahimde kalan küçük odaklar büyüyebilir. Çok sayıda miyomu olan kadınlarda yeni miyom gelişimi daha sık bildirilir.
- Embolizasyon: kanlanması tam kesilemeyen miyom dokusu yeniden büyüyebilir; yeni damarlanma gelişebilir.
- HIFU: etkisizleştirilemeyen miyom bölümü (düşük ablasyon oranı) yeniden büyüyebilir; uzun dönemde bir kısım hastada yeniden girişim bildirilmiştir.
- İlaç tedavisi: etki ilaç sürdüğü sürece geçerlidir; kesildiğinde miyom çoğunlukla eski boyutuna döner.
Rahim koruyucu bütün yöntemlerden sonra yeni miyom gelişimi ve yeniden girişim mümkündür; kılavuzlar hastaların bu konuda tedavi öncesinde bilgilendirilmesini önerir.
Yöntemleri karşılaştıran çalışmalarda yeniden girişim tanımları ve takip süreleri farklıdır; oranlar doğrudan yan yana konulamaz.
Kaynak: 2021 · Obstetrics & Gynecology — klinik guideline
Tekrar riskini ne artırır?
- Genç yaş: menopoza kalan süre uzadıkça yeni miyom için zaman da uzar.
- Çok sayıda miyom: tek miyomu olanlara göre yeni odak ihtimali daha yüksektir.
- İlk tedavide eksik kalan doku: HIFU’da düşük ablasyon oranı, embolizasyonda tam kesilemeyen kanlanma.
- Büyük ve kanlanması yoğun miyomlar: enerjiye ya da damar tıkanmasına yanıt daha sınırlı olabilir.
HIFU sonrası uzun dönem takipte yeniden girişim için düşük ablasyon oranı, çok sayıda miyom ve genç yaş bağımsız risk etkenleri olarak bildirilmiştir.
Yeniden girişim yöntemin işe yaramadığı anlamına gelmez; miyom hastalığının doğası gereği cerrahi sonrası da görülür.
Kaynak: 2024 · International Journal of Hyperthermia2021 · International Journal of Hyperthermia
Takipte nelere bakılır?
Tedaviden sonraki ilk yıl içinde kontrol görüntülemesiyle miyomun küçülme seyri ve belirtilerin gidişi izlenir; sonrasında yıllık jinekolojik kontrol çoğu kadın için yeterlidir. Görüntülemede yeni bir miyom saptanması tek başına tedavi gerektirmez: karar yine belirtiye, yerleşime ve kadının planlarına göre verilir. Yeniden başlayan ağır kanama, artan bası hissi ya da gebelik planı, kontrolü öne almak için yeterli nedenlerdir.
Tekrar ihtimali bir yöntemin lehine ya da aleyhine tek başına karar verdirmez. Daha düşük tekrar ihtimali için daha büyük bir girişimi göze almak ya da daha hafif bir işlemi tercih edip ileride ikinci bir işlem ihtimalini kabul etmek, hekimle birlikte tartılan kişisel bir dengedir. HIFU’ya yöneltilen nüks eleştirisini ve kanıtın ne söylediğini ayrı bir sayfada ayrıntılı ele aldık.