Miyom embolizasyonu nedir?
Miyom embolizasyonu (UFE/UAE), kasıktan veya el bileğinden girilen ince bir kateterle miyomu besleyen atardamarların tıkanmasıdır. Beslenmesi kesilen miyom zaman içinde küçülür ve belirtiler geriler. Rahim korunur; işlem girişimsel radyoloji tarafından yapılır ve uzun dönem verisi olan yerleşik bir yöntemdir.
Nasıl çalışır?
Anjiyografi eşliğinde rahim atardamarlarına ulaşılır ve miyomu besleyen dallara küçük parçacıklar verilir. Miyom dokusu kansız kalınca büzüşmeye başlar; küçülme haftalar-aylar içinde gerçekleşir. İşlem genellikle kesi gerektirmez, giriş noktasında küçük bir delikle yapılır.
Kimlerde sık değerlendirilir?
Belirti veren miyomu olan, ameliyat istemeyen veya ameliyata uygun olmayan hastalarda güçlü bir seçenektir; çok sayıda miyomu birden hedefleyebilmesi önemli bir avantajıdır. Gebelik planı olan hastalarda ise yöntem seçimi daha nüanslıdır: bu durumda embolizasyonun yeri hekimle ayrıntılı konuşulmalıdır.
Gebelik planı olan hastalarda embolizasyon kararının bireysel değerlendirmeyle ve alternatiflerle birlikte ele alınması önerilir.
Kaynak: 2021 · Obstetrics & Gynecology — klinik guideline2022 · BMC Women's Health
İşlem sonrası: post-embolizasyon sendromu
Bu yöntemin dürüstçe bilinmesi gereken yanı, işlem sonrası ilk günlerdeki iyileşme sürecidir: kramp tarzı ağrı, hafif ateş ve halsizlikle seyreden tablo (post-embolizasyon sendromu) sık görülür, beklenen bir durumdur ve ağrı kontrolüyle yönetilir. Çoğu hasta birkaç gün içinde günlük yaşamına döner; tam toparlanma kişiye göre değişir.
HIFU ile farkı nedir?
İki yöntem de rahmi korur ve kesisiz/az girişimlidir; farkları mekanizmalarında ve profillerinde: embolizasyon miyomun beslenmesini keser, HIFU dokuyu ısıyla hedefler. Hangi profilin size uyduğunu karşılaştırma sayfamızda kanıtlarıyla ele alıyoruz.
Embolizasyon günü adım adım neler olur?
- 01
Ön değerlendirme
Jinekolojik muayene ve görüntüleme (çoğunlukla MR) ile miyomların sayısı, yeri ve beslenme şekli incelenir; gebelik planı ve diğer seçenekler konuşulur.
- 02
İşlem
Girişimsel radyolog, kasıktan ya da el bileğinden ince bir kateterle rahim atardamarlarına ulaşır ve miyomu besleyen dallara küçük parçacıklar verir. Genel anestezi gerekmez; lokal anestezi ve sedasyon kullanılır.
- 03
İlk 24–48 saat
Kramp tarzı ağrı en çok bu dönemde hissedilir ve ağrı kesicilerle yönetilir. Çoğu merkezde aynı gün ya da bir gece gözlemden sonra taburcu olunur.
- 04
İlk hafta
Halsizlik, hafif ateş ve bulantı görülebilir (post-embolizasyon sendromu). Çoğu hasta bu dönemde dinlenerek evde günlük işlerine dönmeye başlar.
- 05
Aylar içinde
Beslenemeyen miyom yavaş yavaş küçülür; kanama ve bası belirtilerindeki iyileşme genellikle ilk aylarda fark edilir. Kontrol görüntülemesi hekimin önerdiği zamanda yapılır.
Embolizasyon yaptıranlar neler yaşar?
Embolizasyon yaptıranların en sık anlattığı şey, işlemin kendisinden çok ilk günlerdeki toparlanma dönemidir. Kramp tarzı ağrı, halsizlik ve iştahsızlık beklenen bulgulardır; ağrı kontrolü planlı yapıldığında bu dönem çoğunlukla evde geçirilir. Bir sonraki adetlerde kanamanın azalması ve karında baskı hissinin hafiflemesi, hastaların fark ettiği ilk değişikliklerdir.
Her hastanın deneyimi farklıdır: miyomun büyüklüğü, sayısı ve yerleşimi hem toparlanmayı hem de sonucu etkiler. Başkasının deneyimi fikir verebilir ama sizin için beklentiyi belirleyen, kendi görüntülemenizle yapılan değerlendirmedir.
Miyom embolizasyonu sonrası hamilelik
Embolizasyon sonrası doğal yolla gebelik bildirilmiştir; ancak bu konudaki veriler sınırlıdır. Bazı çalışmalar, embolizasyon sonrası gebeliklerde düşük ve plasenta ile ilgili sorunlar açısından temkinli olunması gerektiğine işaret eder. Bu yüzden gebelik planı olan kadınlarda embolizasyon genellikle ilk seçenek olarak düşünülmez.
Gelecekte gebelik isteyen kadınlarda embolizasyonun yeri sınırlı veriler ışığında bireysel olarak değerlendirilmeli; miyomektomi ve diğer rahim koruyucu seçeneklerle birlikte konuşulmalıdır.
Gebelik verisi her yöntem için farklı olgunluktadır; HIFU sonrası gebelik verileri ayrı sayfada ele alınmıştır.
Kaynak: 2021 · Obstetrics & Gynecology — klinik guideline2023 · International Journal of Environmental Resea
Riskler ve sınırlar
Post-embolizasyon sendromu
İşlem sonrası ilk günlerde ağrı, hafif ateş, bulantı ve halsizlik sık görülür; beklenen bir tablodur ve destek tedavisiyle yönetilir.
Kaynak: 2021 · Obstetrics & Gynecology — klinik guideline
Akıntı ve miyom dokusunun atılması
Özellikle rahim iç boşluğuna yakın miyomlarda, işlem sonrası haftalar içinde akıntı ya da küçülen miyom dokusunun vajinadan atılması görülebilir; bu durumda hekim kontrolü gerekir.
Kaynak: 2021 · Obstetrics & Gynecology — klinik guideline
Yumurtalık işlevi
Yumurtalık rezervinin etkilenmesi ve adetlerin kesilmesi nadir görülür; bu risk özellikle 45 yaş üzerinde daha belirgin olduğundan işlem öncesi konuşulmalıdır.
Kaynak: 2021 · Obstetrics & Gynecology — klinik guideline
Ek tedavi ihtiyacı
Uzun dönemde bir kısım hastada belirtilerin dönmesi ya da yeni miyom gelişmesi nedeniyle ek tedavi gerekebilir.
Kaynak: 2019 · American Journal of Obstetrics and Gynecolog2022 · BMC Women's Health
İstanbul’da miyom embolizasyonu: nasıl başvurulur?
Miyom embolizasyonu girişimsel radyoloji birimi olan hastanelerde, jinekolog ile girişimsel radyoloğun birlikte değerlendirmesiyle yapılır. Başvurudan önce elinizde güncel bir MR olması süreci hızlandırır; çünkü miyomun tipi ve beslenme şekli yöntem seçimini doğrudan etkiler.
Bakırköy’deki merkezimizde embolizasyon uygulanmaz; HIFU uygunluğunuzu değerlendirir ve embolizasyon dahil rahim koruyan seçenekleri sizin görüntülemeniz üzerinden karşılaştırmalı olarak konuşuruz. Gerekiyorsa embolizasyon için doğru birime yönlendirme yapılır.
Embolizasyon mu HIFU mu?
- İkisi de rahmi korur ve ameliyat kesisi gerektirmez.
- Embolizasyon miyomun kan akımını keser; HIFU dokuyu vücut dışından odaklanan ultrasonla ısıtır.
- Embolizasyon damar yoluyla yapılır ve çok sayıda miyomu birlikte hedefleyebilir; HIFU’da damar içine girilmez, uygunluk miyomun yeri ve yapısına bağlıdır.
- Gebelik planı, miyomların sayısı ve yerleşimi seçimi değiştirir; karar görüntülemeyle verilir.