Cerrahlar HIFU’ya neden karşı çıkıyor?
İtirazlar dört başlıkta toplanır: miyomun yerinde kalması ve nüks ihtimali, doku örneği alınamaması, uygun olmayan hastalarda uygulanması ve yöntemin "kanıtsız" olduğu iddiası. İlk üçü gerçek sınırlamalardır ve bu sitede açıkça yazılıdır; hasta seçimiyle yönetilir. Dördüncüsü ise meta-analizler, kılavuz değerlendirmeleri ve yüzlerce hastalık serilerle bağdaşmaz. Cerrahi ile HIFU rakip değil, farklı miyomlar için farklı araçlardır.
Bu sayfayı neden yazdık?
Türkçe aramalarda HIFU hakkında en çok okunan metinlerin bir kısmı yöntemi eleştiren cerrahlara ait. Bu doğal bir tartışmadır ve hastanın iki tarafı da duyması gerekir. Burada eleştirileri yumuşatmadan aktarıyor, her birinin karşısına kaynağıyla kanıtı koyuyoruz. Amacımız HIFU’yu savunmak değil, kararı bilgiyle vermenizi sağlamaktır.
Eleştiri 1: "Miyom yerinde kalıyor, nüks eder"
Doğru olan kısım: HIFU miyomu çıkarmaz; etkisizleştirilen doku aylar içinde küçülür ama tamamen kaybolmayabilir ve bir kısım hastada yeniden girişim gerekir. Eksik olan kısım: miyom hastalığı miyomektomi sonrasında da tekrarlayabilir; rahim korunan her yöntemde nüks bir olasılıktır. Belirleyici olan ilk seansta ulaşılan ablasyon oranıdır.
Uzun dönem serilerde HIFU sonrası yeniden girişim bildirilmiş ve düşük ablasyon oranı bağımsız risk etkeni olarak tanımlanmıştır; yüksek ablasyon oranına ulaşılan hastalarda nüks daha düşüktür.
Yeniden girişim oranları merkez deneyimi ve hasta seçimiyle belirgin biçimde değişir.
Kaynak: 2024 · International Journal of Hyperthermia2022 · Frontiers in Medical Technology
Eleştiri 2: "Doku tanısı yok"
Bu eleştiri haklıdır ve HIFU’nun gerçek bir sınırıdır: işlem doku örneği üretmez. Bu yüzden görüntüleme bulguları miyomla bağdaşmayan, hızlı büyüyen ya da menopoz sonrası ortaya çıkan kitlelerde HIFU uygun değildir; bu hastalar cerrahi değerlendirmeye yönlendirilir. Sınırlama, yöntemin değil hasta seçiminin konusudur ve sitemizin uygunluk sayfalarında açıkça yazılıdır.
Eleştiri 3: "Uygun olmayan hastalara yapılıyor"
Bu, yöntemin değil uygulayıcının eleştirisidir ve her yöntem için geçerlidir. Ultrasonla görülemeyen, önünde bağırsak ya da kemik bulunan, çok sayıda ve çok büyük miyomu olan hastalarda HIFU’nun sınırlı sonuç vereceği literatürde tanımlıdır. Bu hastalara HIFU önermemek, yöntemin bir parçasıdır.
Büyük ultrason kılavuzlu HIFU serilerinde hasta seçimi ve ön hazırlık (bağırsak manipülasyonu dahil) teknik başarıyla ilişkilendirilmiştir.
Bu seriler tek merkezlidir; sonuçlar merkez deneyimine bağlıdır.
Kaynak: 2020 · Taiwanese Journal of Obstetrics and Gynecolo
Eleştiri 4: "Kanıtı yok"
Bu iddia kanıtla bağdaşmaz. Odaklanmış ultrasonun semptomatik miyomda belirti iyileşmesi ve hacim küçülmesi sağladığı sistematik derleme ve meta-analizlerde gösterilmiştir; NICE gibi kurumlar yöntemi değerlendirmiş, karşılaştırmalı çalışmalar güvenlik profilini bildirmiştir. Kanıtın sınırı da vardır: ultrason kılavuzlu HIFU için randomize karşılaştırma verisi az, uzun dönem verinin çoğu gözlemseldir. "Kanıt sınırlı" demek ile "kanıt yok" demek aynı şey değildir.
Sistematik derleme ve meta-analizler odaklanmış ultrason sonrası belirti skorlarında anlamlı iyileşme ve düşük ciddi komplikasyon oranı bildirmiştir; kılavuz değerlendirmeleri yöntemi uygun hasta seçimiyle kabul edilebilir bulmuştur.
Randomize veri çoğunlukla MR kılavuzlu sistemlere aittir; ultrason kılavuzlu HIFU için doğrudan aktarım dikkat gerektirir.
Kaynak: 2022 · International Journal of Hyperthermia2021 · Frontiers in Oncology2011 · NICE (İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Mükem2021 · Obstetrics & Gynecology — klinik guideline
Sonuç: rakip değil, farklı araçlar
Cerrahi, miyomu çıkarır ve doku tanısı sağlar; iyileşme süresi ve ameliyat riskleri vardır. HIFU, kesi olmadan miyomu etkisizleştirir; nüks ihtimali ve doku tanısı olmaması sınırlarıdır. Doğru soru "hangisi daha iyi" değil, "bu miyom, bu hasta için hangisi daha uygun" sorusudur. Bu sitede karşılaştırma sayfaları tam da bu soruyu ele alır.